Hoe Obama een inspiratiebron werd op het gebied van open data
Hoe Obama een inspiratiebron werd op het gebied van open data (interview met Paul Suijkerbuijk)
5 november 2018 

Hoe Obama een inspiratiebron werd op het gebied van open data (interview met Paul Suijkerbuijk)

Het delen van data wordt steeds belangrijker binnen (overheids)organisaties. Dit erkent ook Paul Suijkerbuijk, auteur bij het leer- en expertisecentrum Open Overheid. Hij is de drijvende kracht achter open data als data expert bij de Nederlandse Overheid, en vertelt in dit interview met de Beleidsexpert over zijn ervaringen.

Download onze e-boeken voor beleidsmakers (PDF)

Tijdens het gesprek kwamen de volgende onderwerpen aan bod:

Hoe Paul geïnspireerd raakte door Obama

Paul kwam in 2009 voor het eerst in aanraking met open data. Obama was toen net begonnen met het openbaar maken van data vanuit zijn administratie en dat vond Paul eigenlijk wel een goed idee. Toen hij zich erin ging verdiepen begon het hem steeds meer te interesseren en zelfs te inspireren. Hij besloot het Ministerie van Buitenlandse Zaken te vragen of hij niet meer mocht met gaan doen met open data. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken stemde daar mee in.

Dit alles begon erg klein, met een site waar datasets op geplaatst werden. Al snel gingen ze ook in gesprek met overheidsorganisaties, om hen uit te leggen wat het precies betekent om data te openen. Paul: “Sinds 2009-2010 is het accent meer gaan liggen op cultuur en gedrag en minder op data, wat betekent dat de betekenis en het belang van het openen van data steeds belangrijker zijn geworden.”

Download onze e-boeken voor beleidsmakers (PDF)

Wat is open data precies?

“Open data is een verschijningsvorm van data. Het is data die vrij beschikbaar is voor hergebruik. Daar mag je dus mee doen wat je wilt.”, vertelt Paul. “Het softwaresysteem data.overheid.nl is de plaats waar alle verwijzingen naar open datasets van de Overheid beschikbaar gemaakt worden.”

Gebruik van datasets voor beleidsmakers vaak nog (te) lastig

Hoe kun je als beleidsmaker bij de Overheid gebruik maken van alle datasets?

“Het kan nogal lastig zijn om datasets effectief te gebruiken als beleidsmaker”, vindt Paul. Dat komt doordat de ruwe data lastig te interpreteren valt en daardoor niet zomaar kan worden weergegeven in een grafiek of rapport.

Paul raadt aan om een tussenpersoon aan te stellen die de data kan vertalen naar een weergave waar je als beleidsmaker wel iets aan hebt. Bijvoorbeeld een data scientist zou hier geschikt voor zijn, maar Paul ziet ook dat steeds meer beleidsmedewerkers deze vaardigheid zichzelf eigen maken. Dit is minder complex geworden doordat er meer tools beschikbaar zijn die hierbij kunnen helpen.

“Maar”, concludeert Paul, “dat is niet elke beleidsmaker of beleidsmedewerker gegeven”.

Initiatieven om open data toegankelijker te maken voor beleidsmakers

Paul geeft twee voorbeelden van bedrijven die het gebruiken van open data voor beleidsmakers toegankelijker en makkelijker maken: “Het CBS stelt veel data beschikbaar, waar ook standaard grafieken en andere visualisaties bij zitten. Daarnaast is het bedrijf LocalFocus een goed voorbeeld, want dit bedrijf verzamelt data en plot hier vervolgens kaarten en plattegronden uit.”

Dit maakt data laagdrempelig en makkelijker bruikbaar voor beleidsmedewerkers.

Download onze e-boeken voor beleidsmakers (PDF)

“We moeten veel beter kijken naar de maatschappelijke vraag”

Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen als het gaat om open data bij verschillende overheden?  

Volgens Paul is het de afgelopen jaren eigenlijk een beetje hetzelfde gebleven met betrekking tot het ontsluiten van data. “We zeggen al langer tegen elkaar: eigenlijk moeten we veel beter kijken naar de maatschappelijke vraag. We moeten kijken welke data nodig is om een maatschappelijke vraag op te lossen. In de praktijk komt hier nog weinig van terecht, waardoor we toch weer terugvallen op de ouderwetse quote-in-quote technieken.”

Bij gemeenten vinden er wel belangrijke ontwikkelingen plaats, aldus Paul. Vooral in Flevoland, Gelderland en Zuid-Holland worden initiatieven opgepakt die zich bezighouden met de vraagstukken van de Overheid zelf, hoe dit aansluit op de vraag die leeft in de maatschappij en hoe je deze twee rond data bij elkaar kan brengen. Gemeenschappelijk belang is hierbij erg belangrijk, want ander gebeurt er niks.

“Op het moment dat je een goede sleutel hebt gevonden in het gemeenschappelijk belang dan zie je opeens ook de energie ontstaan om de data die er is beschikbaar te stellen als open data, om te komen tot oplossingen rond dat vraagstuk.”

Download onze e-boeken voor beleidsmakers (PDF)

Overlast groot onderhoud bruggen en sluizen beperken in Flevoland

Als voorbeeld van de manier waarop provincies aan de slag gaan om maatschappijgerichter te werken noemt Paul een situatie in de provincie Flevoland. Daar is regelmatig onderhoud aan sluizen en bruggen, wat het liefst zo eenvoudig mogelijk en met zo min mogelijk overlast voor de inwoners van Flevoland gedaan moet worden. Dit is een vraagstuk wat de Overheid al geruime tijd bezighoudt.

Eerst werden inwoners geïnformeerd via Twitter, maar door in gesprek te gaan met de stakeholders kwam men erachter dat deze manier van communiceren weinig effectief was. Door de gesprekken met onder andere inwoners van Flevoland kwam naar voren wat de informatiebehoefte was en bleek dat een andere manier van informeren effectiever zou zijn. Hedendaags wordt dit gedaan door het sturen van een sms-bericht.

“Dat vind ik een mooi voorbeeld hoe dat rond een maatschappelijk gevoed vraagstuk, door het opzoeken van het contact van beide kanten, kan resulteren in een effectievere manier van werken.”

Ga het gesprek aan met stakeholders over open data

Paul vindt dat overheidsinstanties met het thema open data aan de slag moeten gaan, omdat dit het antwoord kan zijn op maatschappelijke vragen waar de Overheid en de maatschappij mee worstelen.

Hij stelt dat “gewoon maar data naar buiten gooien” weinig zoden aan de dijk zet: “Daar heb ik geen verwachtingen bij.” Effectiever is om rond een vraagstuk te kijken hoe je die data kan publiceren en zo tot oplossingen te komen. In gesprek gaan met stakeholders helpt hierbij, mits het vraagstuk van gemeenschappelijk belang is.

Download onze e-boeken voor beleidsmakers (PDF)

Doe meer met De Beleidsexpert

  1. Download onze e-boeken voor succesvolle beleidsmakers.
  2. Bezoek onze seminars en trainingen
  3. Bekijk de voordelen van het lidmaatschap van De Beleidsexpert.
Reactie plaatsen

Cookies