Stap over je koudwatervrees voor burgerparticipatie heen (Interview met Hein Albeda)
Stap over je koudwatervrees voor burgerparticipatie heen (Interview met Hein Albeda)
19 december 2018 

Stap over je koudwatervrees voor burgerparticipatie heen (Interview met Hein Albeda)

Hein Albeda is zelfstandig adviseur, publicist en trainer op het gebied van burgerinitiatieven en burgerparticipatie en dagvoorzitter bij het seminar Samen kom je verder over het stimuleren van burgerparticipatie en het inspelen op burgerinitiatieven. Of, zoals hij het zelf verwoordt: “Ik werk dagelijks aan een betere overheid met sterkere burgers.”

Ik ging met Hein in gesprek over het belang van burgerparticipatie en burgerinitiatieven en in welke valkuilen je als gemeente vooral niet moet stappen.

Meer zeggenschap voor burgers

Hein evalueert burgerparticipatie projecten en is altijd op zoek naar nieuwe manieren waarbij de stem van bewoners beter mee kan worden genomen en daarbij het vertrouwen tussen bewoners en overheid versterkt kan worden.

Bij een van die projecten kunnen burgers in beroep gaan tegen een beslissing van de gemeente rondom de WMO. Hein vertelt: “Als de gemeente de aanvraag afwijst kunnen ze naar de rechter gaan, maar met dit project kunnen ze ook terecht bij een representatieve groep burgers die over hun casus oordeelt.”

“Zo breng je dus moeilijke beslissingen terug bij de mensen en zie je ook dat er meer vertrouwen komt tussen de gemeente en de burgers” aldus Hein.

Kom ook naar het seminar over burgerinitiatieven en burgerparticipatie.

Het belang van burgerparticipatie

Het belang van burgerparticipatie en -initiatief is duidelijk voor Hein: “Vroeger konden we via vertegenwoordiging dat soort dingen afspreken, maar nu is het wel nodig dat we naar elkaar kunnen luisteren. Dat probeer ik dan ook zo veel mogelijk te bevorderen.”

“Soms denk ik wel eens: we zijn te veel klant van de overheid geworden” stelt Hein, “we vragen aan de overheid of die alles voor ons regelt. Maar als de overheid iets wil regelen, en de mensen hebben daar geen begrip voor, dan is het moeilijk om iets voor elkaar te krijgen.”

En op die manier werkt het dan dus niet.

Om wel dingen voor elkaar te krijgen is acceptatie van beleid heel belangrijk volgens Hein. “Dat krijg je door mensen mee te laten denken. Zo kun je beter op hun wensen inspelen.”

Een van de mooiste voorbeelden van het faciliteren van burgerinitiatieven ziet Hein in zijn eigen wijk: “Bewoners hebben de architect aangestuurd en hebben gekeken hoe groen ze het willen inrichten. Als je dan ziet wat er bij ons aan groen is en wat er bij de buurstraat aan groen is dan zie je wat een enorme verbetering het is als mensen het zelf doen.”

Maar dat is niet het enige voordeel.

“Wat je ook ziet is dat er meer samenhang is gekomen in de buurt. Iedereen groet elkaar, mensen kennen en helpen elkaar. En ze komen voor elkaar op en dat bevordert een fijne manier van samenleven.”

Burgerinitiatieven komt dus niet alleen de openbare ruimte ten goede, maar dragen ook bij aan het sociale aspect.

Kom ook naar het seminar over burgerinitiatieven en burgerparticipatie.

Burgerparticipatie werkt

“Ik heb een keer met bewoners gekeken naar een organisatieverandering in een gemeente. Dat was een burgervisitatie. In plaats van dit uit te besteden aan een adviesbureau, vroeg de gemeente aan mensen in de gemeenschap, die er verstand van hadden, om hun evaluatie van de organisatieverandering te geven.”

Hierdoor zijn mensen ineens bereid om mee te denken over hun eigen gemeente. Ze doen dat zelfs gratis. En omdat ze niet op zoek zijn naar een vervolgopdracht, kunnen ze hardop zeggen wat ze hebben geconstateerd.

Hein: “De kwaliteit van zo’n advies is vele malen beter dan dat je als gemeentebestuur een adviesbureau laat inhuren om dat te doen.

Maar, als het zo veel voordelen brengt, waarom doen nog niet alle gemeenten het dan?

Koudwatervrees bij burgerparticipatie: terecht of niet?

Volgens Hein hebben gemeenten koudwatervrees: “Het is wel wennen om te zeggen: ik geef de regie uit handen. Je laat mensen op deze manier toch vrij om een oordeel te vellen.”

“Wethouders of politieke partijen zijn ook gewoon bang om afgerekend te worden als er iets fout gaat.”

Die koudwatervrees is vaak niet terecht.

Hein: “In de praktijk blijkt het ontzettend mee te vallen. Bij veel projecten waar ik werk zie je dat de gemeente in eerste instantie denkt dat er alleen schreeuwers op afkomen. Het blijkt dat als mensen gewoon in gesprek gaan, ze dan heel redelijk zijn.”

En burgers blijken dan ook meer te weten van de buurt dan de ambtenaren. Dat is natuurlijk ook logisch: burgers wonen en leven in die wijk. En ambtenaren vaak niet.

Kom ook naar het seminar over burgerinitiatieven en burgerparticipatie.

Wat Hein aan gemeenten wil meegeven is het volgende: “Stap over je koudwatervrees heen! Er valt veel winst te behalen in het luisteren naar burgers in plaats van professionals in te schakelen.

Burgers zijn mondiger geworden, waardoor ze graag willen dat de overheid naar hen luistert.

“Als je het altijd op dezelfde manier blijft doen, krijg je ook altijd dezelfde tegenwerking. Als je dat omkeert, win je het vertrouwen van de bevolking. Dan zie je ineens dat participatie heel goed uitpakt” aldus Hein.

Burgerparticipatie: alleen voor hoger opgeleiden?

Een veelgenoemd bezwaar bij burgerparticipatie en -initiatieven is dat het vooral iets zou zijn voor mensen met een hogere opleiding. Hein ontkent dit: “Als je representativiteit wil, dan zul je het niet alleen aan bewoners zelf moeten overlaten.

Als overheid moet je zelf afstappen op mensen die minder proactief zijn, en hen ook echt uitnodigen om mee te doen. Dat is best pittig maar ik denk dat het niet anders kan.”

Eigenlijk is burgerparticipatie een combinatie van beleid maken en opbouwwerk: je moet mensen echt in staat stellen om mee te gaan praten.”

Sommigen kunnen heel goed hun inbreng leveren. Daar kun je sowieso van profiteren als overheid. Maar anderen kunnen dat minder goed. Dan help je hen als overheid om daarin mee te komen.

“Het zijn wel twee verschillende wegen die je zult moeten bewandelen om verder te komen.”

Kom ook naar het seminar over burgerinitiatieven en burgerparticipatie.

Samen kom je verder

Hein is dagvoorzitter bij het seminar Samen kom je verder! Stimuleren van burgerparticipatie en inspelen op burgerinitiatieven op 14 februari 2019.

“Ik verwacht dat mensen die in de praktijk werken veel herkenning zullen vinden tijdens het seminar. En dat ze het ontzettend leuk vinden om te horen hoe andere overheden participatie stimuleren en inspelen op initiatieven.”

“Ik denk dat je na het seminar geïnspireerd terug zal komen met voorbeelden hoe in andere gemeenten dan je eigen gemeenten dit aangepakt wordt.”

Samen met Hein je liefde voor burgerinitiatieven en burgerparticipatie delen? Meld je dan nu aan voor het seminar op 14 februari.

 

Reactie plaatsen

Cookies